وظیفه و نقش پدر در تربیت فرزندان

چون نوجوان در راه تجربه و کسب استقلالطلبی است، بسیاری از رفتارهای وی برای والدین ومربیان، ظاهری ناخوشایند دارد و نوجوان به صورت لجباز، خودپسند و بیادب جلوه میکند. بنابراین، در راستای مبارزه با این آسیبها، لازم است آنها را درست بشناسیم و باورمان بیاید که پاسخ بسیاری از این چالشها در سیرة پیشوایان ما نهفته است و رفتار و گفتار معصومان را با نگاه دقیقتر و عمیقتری دنبال و کاوش کنیم و با برخورد کارشناسانه و همراه با پرسش فنی، راهی برای رهایی از بنبستهای تربیتی پیدا کنیم. این عوامل به دو دسته کلی؛ عوامل انسانی و غیر انسانی تقسیم می شوند. پدر و مادر، هر دو در قبال تربیت کودکانشان مسئولاند، بعد از پدر و مادر، جدّ پدری و نیز دیگر اقربا بر تربیت اطفال، ولایت دارند و بر آنها واجب است امور مربوط به تعلیم و تربیت کودکان را بهعهده بگیرند. پدر خوب کسی است که فرزندش را دوست دارد و برای او حاضر است. پس با این قانون می توان برداشت کرد که نفقه کودک بر عهده افراد زیراست.پدر:پدر موظف به پرداخت نفقه کودک است و فرقی بین کودک دختر و یاپسر نیست.اجداد پدری: در صورت فوت پدر یا عدم پرداخت او بر پرداخت نفقه اجداد پدری مکلف به پرداخت نفقه هستند.مادر: اگر پدر و اجداد پدری در قید حیات نباشند و یا نتوانند هزینه های کودک با مادر است .اجداد و جدات پدری:در صورتی هیچ یک از افراد بالا نتواند هزینه کودک را تقبل کنند اجدات پدری و جدات مادری با رعایت قاعده (الاقرب فالاقرب)مکلف به پرداخت نفقه هستند .

در عبارات فقها اصطلاح خاصّی در تعریف تربیت یافت نشد و مقصود آنها از این واژه همان معنی لغوی است، بدانجهت به زنی که طفل را شیر میدهد و او را نظافت و نگهداری و در جهت مصلحت او انجام وظیفه مینماید «مربیّه» میگویند. حامیان بین المللی حقوق کودک بعد از قرنها به این فکر افتادند که باید در جهت رشد صحیح و تکامل کودکان چارهاندیشی شود و نتیجه تلاش و کوشش آن، تصویب مواد ذکر شده میباشد که چکیده عمده آن چنین است: «باید مصالح کودک بیش از هر چیز دیگر مورد نظر قرار گیرد». قرآن کریم به این جهت در این سه وقت، حساس است که می فرماید: « حینَ تَضَعُونَ ثِیابَکُمْ؛ هنگامی که لباس بیرون و لباس کار را از تن در می آورید»، یعنی وقتی با لباس راحت و لباس خواب هستید؛ زیرا لباس خواب و لباس راحت باعث حساسیت فرزند شده و او را کنجکاو می کند. سؤال این جاست كه یك چنین پدری برای فرزندان آخر خود چه كارهایی انجام می دهند كه در زمان تولد فرزند اول از آن غفلت كرده اند؟ پدرانشان مؤمناند، ولی احکام واجبات را به فرزندان خود نمیآموزند و اگر فرزندان، خود به آموختن اقدام نمایند آنها را منع مینمایند، در مقابل، به اینکه مقدار ناچیزی از اموال دنیا بهدست آورند خشنود میگردند، من از چنین پدرانی دور و آنها نیز از من دورند.«فَاَنَا مِنهُم بَرِیءٌ وَ هُم مِنِّی بِرَاءٌ».

کودکان از راه بازی کردن انرژی خویش را رها میکند. روایاتی که بهطور مطلق دلالت بر تربیت کودکان دارد، مانند آنکه امام صادق (علیهالسّلام) میفرماید: فرزندت را بگذار تا سن هفت سالگی به بازی مشغول باشد، در هفت سال دوّم او را ادب و تربیت، کن، در هفت سال سوّم او را ملازم خود قرار ده اگر رستگار شد که چه بهتر وگرنه خیری در او نیست. از مجموع این روایات استفاده میشود که لازم است ایتام مانند سایر فرزندان جامعه تربیت شوند و از کلیه مزایا و عواطف انسانی بهرهمند گردند. و مهمل گذاردن کودکان بیسرپرست و تربیت ننمودن آنها، به انحراف آنان منجر خواهد شد و چون فساد اجتماع به فساد افراد آن میباشد، در نتیجه این روش بهتدریج به اختلال نظام میانجامد و واجب است از آن جلوگیری بهعمل آید. محرومیت از پدر طی دوره هایی از رشد ممکن است کودک را مستعد وابسته شدن بیش از حد کند.

کودک در خانه با پدر رفتاری رسمی دارد و بیشتر اوقات از کانال مادر با پدر ارتباط برقرار می کند. از نگاه روانشناسان، زمان خانوادگی راهی برای تعامل و دادوستد عاطفی و شناختی است تا از این رهگذر میان اعضای خانواده ارتباط دوسویه برقرار شود. بشر با اینکه یکی از موجودات زندهی این عالم است و از همان عناصری که سازندهی سایر موجودات است، ساخته شده است ولی ویژگیها و تمایزاتی دارد که او را از تمام موجودات زنده جهان جدا میسازد. وظیفه دیگر والدین ایجاد عشق و محبت به رسول خدا (ص) و اهل بیت (ع) در فرزندان است که در روایات توجه خاصی به آن شده است. سکونی از رسول خدا (ص) نقل میکند: «پیامبر اسلام به مردی نگریست که دو تا پسر داشت، یکی را بوسید و دیگری را رها کرد. مادرم از صبح تا شب در خانه کار می کرد برای همین من هیچ وقت پدرم را در کنار خود احساس نکردم.

دیدگاهتان را بنویسید